1

Sự thật về áo Cotton 100% mà các chủ xưởng không muốn bạn biết
 
“Cú Lừa Mang Tên "100% Cotton"

Bạn là một Founder đầy nhiệt huyết. Bạn vừa khởi động Local Brand của mình với một bản thiết kế tâm đắc. Bạn tìm đến một xưởng may gia công, và câu đầu tiên bạn nghe được là lời cam kết chắc nịch: "Yên tâm, bên anh dùng vải Cotton 100% xịn nhất thị trường!"
Bạn tin tưởng, đặt cọc và chờ đợi. Nhưng rồi, hiện thực tàn khốc ập đến khi lô hàng thành phẩm về tay:
●    Chiếc áo sau 2 lần giặt bắt đầu đổ lông (xù lông) trông như hàng cũ
●    Form áo đang từ Size L, sau khi sấy khô co rút lại chỉ còn vừa cho người mặc Size S
●    Đường may bên sườn áo bị vặn vẹo, xoắn xéo một cách kỳ quặc
Bạn tự hỏi: "Tại sao? Rõ ràng mác áo ghi 100% Cotton cơ mà?"
Thực tế, ngành dệt may là một thế giới đầy rẫy những "ma trận" về thuật ngữ. "Cotton 100%" chỉ là tên gọi của thành phần nguyên liệu, nó không đại diện cho chất lượng. Giống như việc cùng là thịt bò, nhưng bò Kobe khác hoàn toàn với bò ngoài chợ
Hôm nay, với tư cách là đơn vị sản xuất in ấn chuyên nghiệp cho hàng trăm Local Brand tại TP.HCM, YOKO Printing quyết định "vén màn" những bí mật kỹ thuật về vải vóc mà ít xưởng in nào chịu ngồi xuống phân tích kỹ cho bạn. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt vàng thau lẫn lộn, để từng đồng vốn bỏ ra đều xứng đáng
Các loại chất liệu cotton trên thị trường
Trong ngành dệt may cao cấp, nếu Cotton là "vàng trắng", thì Vải Cotton Ai Cập chính là kim cương. Được mệnh danh là "Vua của các loại Cotton", chất liệu này luôn là lựa chọn hàng đầu cho các thương hiệu thời trang xa xỉ. Vậy điều gì khiến những sợi bông đến từ bên bờ sông Nile lại có mức giá đắt đỏ và chất lượng vượt trội đến vậy?
Cotton ai cập
 

Khác biệt lớn nhất của Cotton Ai Cập nằm ở cấu trúc xơ bông. Đây là loại bông thuộc nhóm ELS (Extra Long Staple - Sợi siêu dài)
Vải cotton Ai Cập được coi là vua của các loại vải cotton bởi sự mềm mại và bền bỉ tuyệt đối. Vải được cấu tạo từ 100% cotton sợi dài chải kỹ. Sợi dài từ 38-44mm được dệt theo kiểu satin, giúp vải óng ánh và mềm mại. Do đó, giá thành cao hơn các loại vải cotton thông thường khác
●    Độ dài vượt trội: Trong khi cotton thường có sợi ngắn, sợi bông Ai Cập có chiều dài từ 38-44mm.
●    Kỹ thuật dệt Satin: Nhờ sợi dài và dai, người ta có thể kéo được những sợi chỉ siêu mảnh và dệt theo kiểu Satin (Sateen). Điều này tạo nên bề mặt vải óng ả, bắt sáng nhẹ và mềm mượt như lụa ngay từ lần chạm đầu tiên
Cotton Satin (Cotton Sateen)
 
Cotton Satin là vải cotton truyền thống được dệt theo kiểu satin (dệt vân đoạn) nhưng có mật độ sợi cotton ít hơn, giúp thoáng khí và hút ẩm tốt hơn. Nó mềm mại, ít bị nhăn, nhầu, rách, thấm hút tốt và an toàn cho sức khỏe
Cấu trúc sợi: Các sợi Cotton được se nhỏ hơn, mỏng hơn nhưng lại dệt với mật độ dày đặc. Cụ thể, Cotton Satin có mật độ lên tới 300 sợi/inch vuông (so với mức trung bình 200 sợi/inch vuông của cotton thường)
Bề mặt vải: Nhờ kỹ thuật dệt hạn chế sự liên kết giữa các sợi ngang và dọc, bề mặt vải trở nên láng mịn, bóng mượt và bắt sáng nhẹ, loại bỏ hoàn toàn cảm giác thô ráp thường thấy ở vải bố hay cotton thô
Cotton gấm
 
Khác biệt hoàn toàn với các loại vải in hoa văn thông thường, họa tiết trên vải Cotton Gấm được tạo ra ngay trong quá trình dệt
●    Kỹ thuật dệt: Người thợ sử dụng máy dệt Jacquard chuyên dụng để đan xen các sợi dọc và sợi ngang, tạo thành các hoa văn nổi hoặc chìm trực tiếp lên bề mặt vải
●    Kết cấu: Nhờ vậy, hoa văn trở thành một phần của cấu trúc vải, tạo hiệu ứng 3D đẹp mắt, sờ vào thấy có độ gồ ghề nhẹ rất thú vị (Texture) chứ không phẳng lì như vải in
Cotton lụa
 
Đúng như tên gọi, đây là chất liệu vải tổng hợp được dệt từ hai thành phần chính: Sợi bông tự nhiên (Cotton) và Sợi tơ tằm (Silk). Tùy vào nhu cầu sử dụng mà tỷ lệ pha trộn sẽ khác nhau (thường là 90/10, 70/30 hoặc 50/50).
●    Sợi Tơ tằm giúp vải có bề mặt sáng bóng, mềm mượt.
●    Sợi Cotton giúp vải đứng form hơn, bền hơn và thấm hút mồ hôi tốt hơn lụa nguyên chất.
ƯU điểm
Vẻ ngoài thượng lưu: Thừa hưởng đặc tính của tơ tằm, bề mặt vải có độ bóng nhẹ (glossy), vô cùng mượt mà. Khi có ánh sáng chiếu vào, vải tạo hiệu ứng óng ánh rất sang trọng, phù hợp cho các trang phục dự tiệc hay công sở cao cấp.
Thoáng mát gấp đôi: Cả cotton và lụa đều là chất liệu hữu cơ, giúp vải có khả năng điều hòa thân nhiệt tuyệt vời. Mặc vào mùa hè cảm giác mát lạnh như nước, không hề bị bết dính mồ hôi.
Khắc phục nhược điểm của 2 loại sợi: Cotton Lụa ít nhăn hơn Cotton thường và bền hơn, dễ giặt ủi hơn Lụa tơ tằm nguyên chất
Chống tĩnh điện: Không giống như các loại vải pha nilon dễ bị dính vào người vào mùa đông, Cotton Lụa có khả năng chống tĩnh điện, mang lại cảm giác dễ chịu tuyệt đối
Cotton 65/35 (Vải CVC)
 
CVC là viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Chief Value Cotton" (tạm dịch: Xơ bông giá trị cao). Đúng như tên gọi 65/35, cấu trúc của loại vải này bao gồm:
●    65% Sợi Cotton tự nhiên: Giữ vai trò chủ đạo, mang lại độ mềm mại và khả năng thấm hút mồ hôi
●    35% Sợi Polyester (PE): Đóng vai trò như "bộ khung" vững chắc, giúp vải cứng cáp và bền bỉ hơn
Không phải ngẫu nhiên mà tỷ lệ này được ưa chuộng hơn hẳn so với vải Tixi (35% Cotton - 65% Poly). Với hàm lượng Cotton chiếm đa số, vải CVC thừa hưởng những ưu điểm tuyệt vời:
●    Thoáng mát & Thấm hút: Nhờ 65% là bông, vải CVC vẫn giữ được khả năng thấm hút mồ hôi rất tốt (chỉ thua Cotton 100% một chút), đảm bảo người mặc luôn cảm thấy dễ chịu trong khí hậu nhiệt đới
●    Độ bền "Thép": 35% Poly giúp vải dai hơn, bền hơn. Bạn có thể giặt máy thoải mái mà không lo vải bị bai dão, chảy xệ hay mất form như vải 100% cotton
●    Thẩm mỹ cao (Ít nhăn): Đây là điểm cộng lớn nhất. Vải CVC rất ít nhăn, giúp chiếc áo luôn phẳng phiu, lịch sự cả ngày dài làm việc - điều mà Cotton 100% (rất dễ nhàu) không làm được
●    Giá thành hợp lý: Rẻ hơn Cotton 100% nhưng chất lượng vượt xa vải PE hay Tixi. Đây là bài toán kinh tế tối ưu cho việc sản xuất số lượng lớn
 Cotton 35/65 (Vải TC)
 
Trong bảng thành phần hóa học, TC là viết tắt của Tetoron Cotton. Tuy nhiên, để dễ nhớ, người Việt thường gọi là Tixi. Tỷ lệ pha trộn của loại vải này hoàn toàn đối lập với CVC:
●    35% Sợi Cotton: Một lượng vừa đủ để tạo cảm giác mềm mại bề mặt
●    65% Sợi Polyester (PE): Chiếm đa số, đóng vai trò cốt lõi tạo nên độ bền và tính chất cơ học của vải
Giá thành siêu tốt: Đây là ưu điểm lớn nhất. Giá vải TC rẻ hơn khá nhiều so với các dòng cotton khác, giúp tiết kiệm chi phí khổng lồ cho các đơn hàng số lượng hàng nghìn cái
"Kẻ thù" của nếp nhăn: Nhờ chứa tới 65% Poly, vải TC hầu như không bao giờ bị nhăn. Dù bạn có vò nát hay giặt máy chế độ mạnh, áo vẫn phẳng phiu ngay khi khô. Đây là điểm cộng lớn cho đồng phục nhân viên giao hàng hay công nhân
Độ bền vĩnh cửu: Vải rất dai, bền màu, không bị co rút (shrink) hay biến dạng theo thời gian. Form áo luôn đứng dáng, cứng cáp, tạo cảm giác mạnh mẽ
Cotton 100%
 
Đúng như tên gọi, thành phần của loại vải này là 100% sợi cellulose lấy từ quả bông (Cotton boll). Sau khi thu hoạch, bông được kéo sợi, xử lý hóa chất để chống mốc/mục, rồi dệt thành vải
●    Đặc điểm nhận dạng: Khi đốt một mẩu nhỏ, vải cháy rất nhanh, ngọn lửa màu vàng, tro tan mịn như tro giấy và có mùi thơm nhẹ như giấy cháy (không khét mùi nhựa như vải pha)
Không có bất kỳ loại vải pha nào (CVC, TC, Poly) có thể đánh bại Cotton 100% về trải nghiệm người dùng:
●    "Máy điều hòa" tự nhiên: Khả năng thấm hút mồ hôi là tuyệt đối. Nó hút ẩm từ cơ thể và đẩy ra ngoài không khí, giúp người mặc luôn khô thoáng, mát mẻ ngay cả trong cái nóng 40 độ
●    An toàn tuyệt đối: Là sợi thực vật tự nhiên, nó không gây kích ứng, an toàn cho da nhạy cảm và trẻ sơ sinh
●    Form áo "Boxy" chuẩn Streetwear: Đặc biệt là dòng Cotton 2 chiều (không pha Spandex), vải có độ cứng cáp tự nhiên, giúp lên form áo rộng, đứng dáng, không bị chảy xệ hay dính vào người
 Cotton Borip
 
Borip (Rib) thực chất là tên của một kỹ thuật dệt. Người ta sử dụng 2 cây kim để đan các sợi cotton lại với nhau, tạo thành các đường rãnh chìm và đường gân nổi chạy dọc suốt bề mặt vải
●    Tên gọi khác: Vải Rib, Vải Bo, Thun Gân
●    Nhận biết: Nhìn bằng mắt thường sẽ thấy các sớ gân dọc. Khi kéo giãn vải sang hai bên, các rãnh này sẽ mở ra, và khi thả tay, vải lập tức đàn hồi về trạng thái ban đầu mà không bị biến dạng
Khác với cotton thường (Single Jersey) chỉ co giãn nhờ sợi Spandex pha thêm, độ co giãn của Borip đến từ chính cấu trúc dệt. Nó giống như một chiếc lò xo tự nhiên
●    Ôm sát nhưng không bí: Nhờ làm từ sợi Cotton (bông), vải Borip thấm hút mồ hôi cực tốt. Nó ôm lấy cơ thể như một làn da thứ hai nhưng vẫn cho phép da "thở"
●    Độ dày dặn: Vải Borip thường dày và nặng tay hơn vải thun trơn, giúp che khuyết điểm cơ thể tốt hơn và không bị lộ nội y khi mặc đồ bó
●    Không quăn mép: Một ưu điểm kỹ thuật tuyệt vời là mép vải Borip không bị quăn khi cắt, giúp các đường may viền trở nên sắc sảo và phẳng phiu
 Cotton 4 chiều (Cotton Spandex)
 
Nếu Cotton 2 chiều mang lại vẻ đẹp đứng dáng, nam tính, thì Vải Cotton 4 Chiều (Cotton Spandex) chính là biểu tượng của sự năng động và linh hoạt. Được mệnh danh là chất liệu "chiều chuộng" cơ thể nhất, loại vải này có khả năng co giãn theo mọi hướng chuyển động của bạn
●    Công thức phổ biến: Thường là 92-95% Cotton (để giữ độ thấm hút) + 5-8% Spandex (sợi đàn hồi)
●    Cơ chế "4 chiều": Bạn hãy tưởng tượng sợi Spandex giống như những sợi dây thun siêu nhỏ được dệt xen kẽ. Khi bạn cầm vải kéo ngang, nó giãn. Kéo dọc, nó cũng giãn. Và quan trọng nhất: Nó đàn hồi trở lại vị trí cũ ngay lập tức
 Cotton nhung
 
 Cotton nhung là sự kết hợp của sợi nhung và sợi cotton. Ưu điểm: thoáng mát, ít lông xù, ít nhăn, bề mặt vải láng mịn, khó phai màu, khả năng làm mát và thấm hút mồ hôi tốt
Cấu tạo: Được dệt từ sợi cotton (hoặc pha cotton), với kỹ thuật dệt cắt vòng (pile weave) tạo nên một lớp lông ngắn, dày và mượt phủ trên bề mặt
Đặc điểm nhận diện: Bề mặt vải lỳ (Matte), không quá bóng, sờ vào cảm giác êm ái, đầy đặn và đứng form hơn nhung lụa rất nhiều
 Cotton poly
 
Cotton Poly là tên gọi chung cho các loại vải được dệt từ hỗn hợp sợi Cotton và sợi Polyester, trong đó tỷ lệ Poly thường chiếm ưu thế (ví dụ: 20% Cotton - 80% Poly, hoặc 10% Cotton - 90% Poly)
●    Cấu trúc: Các sợi Cotton đóng vai trò tạo độ mềm nhẹ, trong khi mạng lưới sợi Poly dày đặc đóng vai trò như "bộ khung thép" giúp vải chịu lực và định hình
●    Đặc điểm nhận diện: Vải có bề mặt trơn láng, hơi bóng nhẹ, sờ vào thấy mát lạnh (nhưng mặc lâu sẽ nóng), vò không nhăn
 Cotton USA
 
Cotton USA là loại bông được gieo trồng và thu hoạch trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, điều làm nên tên tuổi của nó không phải là vị trí địa lý, mà là Công nghệ thực phẩm nông nghiệp (Precision Agriculture)
●    Thu hoạch bằng máy: 100% bông Mỹ được thu hoạch bằng máy móc hiện đại, được giám sát bằng máy tính
●    Không tạp chất: Quy trình này loại bỏ hoàn toàn các tạp chất như lá cây, bụi đất, nilon... giúp sợi bông đạt độ tinh khiết (Contamination-free) gần như tuyệt đối, vượt xa các loại bông thu hoạch thủ công truyền thống
Ma Trận Cotton 100% - Bạn Đang Mua Loại Nào?
Khi nói đến Cotton, chúng ta đang nói đến sợi bông tự nhiên. Tuy nhiên, cách xử lý sợi bông đó mới là yếu tố quyết định giá thành và đẳng cấp của vải
Cotton Xơ (Carded Cotton) - "Kẻ Hủy Diệt" Thương Hiệu
 
Đây là loại vải rẻ tiền nhất. Trong quá trình kéo sợi, bông chỉ được làm sạch sơ sài, không qua chải kỹ
●    Đặc điểm: Bề mặt vải thô, ráp tay. Nếu nhìn kỹ dưới ánh đèn, bạn sẽ thấy rất nhiều đầu xơ ngắn và tạp chất (những hạt đen li ti) còn sót lại
●    Hậu quả: Chỉ sau vài lần giặt, các xơ ngắn này sẽ bung ra, xoắn lại với nhau tạo thành các hạt vải (hiện tượng xù lông/pilling). Nếu bạn in hình lên loại vải này, bề mặt gồ ghề sẽ khiến hình in không bám chắc, dễ bong tróc và nhìn rất "kém sang"
●    Khuyên dùng: Chỉ nên dùng làm giẻ lau hoặc quần áo mặc 1 lần. Tuyệt đối không dùng cho Local Brand
Cotton Chải Kỹ (Combed Cotton) - Tiêu Chuẩn Cơ Bản
 
Sợi bông được đưa qua hệ thống máy chải kỹ lưỡng để loại bỏ các sợi ngắn và tạp chất
Đặc điểm: Vải mịn hơn, dai hơn và đều màu hơn so với Cotton Xơ. Đây là loại vải phổ biến nhất ở phân khúc tầm trung
Cotton Compact (Nén) - Đẳng Cấp High-End
 
Đây là "Vua" của các loại Cotton hiện nay. Sử dụng công nghệ kéo sợi Compact (Nén), các xơ bông được nén chặt lại với nhau, giấu đi các đầu xơ thừa vào bên trong lõi sợi
●    Đặc điểm: Bề mặt vải láng mịn như lụa, độ bền cơ học cực cao. Quan trọng nhất: Khả năng chống xù lông tuyệt đối. Dù bạn giặt máy nhiều lần, bề mặt vải vẫn lì và mướt
●    Tại sao YOKO lựa chọn: Tại YOKO Printing, chúng tôi mặc định sử dụng dòng 100% Cotton Compact cho các đơn hàng Local Brand. Chúng tôi hiểu rằng, một chiếc áo in đẹp đến mấy mà vải bị xù lông thì cũng vứt đi. Vải Compact tạo ra một "nền móng" phẳng phiu hoàn hảo để các công nghệ in như DTG hay PET thể hiện sức mạnh
Bí Mật Ngành Dệt - Sợi Đơn (Single) vs. Sợi Chập (Double)
 
 Dệt Sợi Đơn (Single Yarn)
Dùng 1 sợi duy nhất để dệt thành vải
●    Đặc điểm: Vải mỏng, nhẹ, giá rẻ.
●    Nhược điểm chí mạng - "Vặn Sườn" (Spirality): Sợi đơn có xu hướng tự xoắn lại sau khi giặt Điều này khiến đường may bên hông áo bị xoay lệch ra phía trước hoặc sau lưng, làm mất hoàn toàn phom dáng áo
 Dệt Sợi Chập (Double Yarn) - Chân Ái Của Streetwear
Trước khi dệt, người ta xoắn 2 sợi đơn lại với nhau tạo thành 1 sợi đôi (sợi chập)
●    Đặc điểm: Vải dày dặn gấp đôi, cầm "nặng tay" và chắc chắn
●    Ưu điểm:
○    Đứng form: Tạo phom dáng cứng cáp, mạnh mẽ (Boxy/Oversize)
○    Chống vặn sườn: Cấu trúc sợi đôi giúp triệt tiêu lực xoắn, giúp áo luôn vuông vức sau nhiều lần giặt
👉 Lời khuyên: Tại YOKO, chúng tôi sử dụng Vải Sợi Chập để đảm bảo chiếc áo Local Brand của bạn luôn giữ được đẳng cấp dù qua bao nhiêu lần giặt
Cuộc Chiến Cotton 2 Chiều vs. 4 Chiều
 
Nhiều người lầm tưởng "4 chiều co giãn tốt hơn nên xịn hơn". Điều này SAI HOÀN TOÀN trong thời trang Streetwear
●    Cotton 4 Chiều: Phải pha thêm 5-8% sợi Spandex (Nhựa) để co giãn cả dọc và ngang
Hậu quả: Áo bị chảy xệ, mất dáng sau thời gian mặc. Sợi nhựa làm giảm độ thoáng khí
●    Cotton 2 Chiều (Authentic): Là 100% Cotton nguyên chất, không pha Spandex. Chỉ co giãn chiều ngang
Ưu điểm: Giữ form vĩnh cửu (không bị chảy dài). Thoáng mát tuyệt đối (thấm hút mồ hôi 100%)
💡 Tại Sao In DTG Cần Cotton 2 Chiều? Máy in Brother GTX sử dụng mực gốc nước. Sợi Cotton 2 Chiều (không pha nhựa) sẽ "uống" mực vào sâu bên trong, giúp hình in tệp vào vải, mềm mịn và bền màu. Nếu in lên vải 4 chiều (có nhựa), mực sẽ bị loang lổ và dễ bong tróc
Dấu Hiệu Nhận Biết Vải Đã Qua Xử Lý (Pre-shrunk & Cầm Màu)
Mua vải mộc (chưa xử lý) thì rẻ, nhưng hậu quả khôn lường. Tại YOKO, vải đầu vào luôn trải qua quy trình xử lý hoàn thiện (Finishing) nghiêm ngặt:
 Xử Lý Co Rút (Pre-shrunk)
Bông tự nhiên luôn co lại khi gặp nước. Để khách không bị tình trạng "mua size L giặt xong còn size S", vải phải được wash (giặt) và sấy định hình trước
Cách test: Đo chiều dài áo mới. Giặt sấy 1 lần rồi đo lại. Nếu áo ngắn đi quá 3cm -> Vải chưa xử lý. (Vải YOKO cam kết độ co rút <3%)
Xử Lý Cầm Màu (Color Fastness)
Ác mộng lớn nhất là áo đen/đỏ bị ra màu lem vào các quần áo khác
●     Cách test nhanh (Rubbing Test):
1.    Lấy một tờ giấy trắng hoặc vải trắng
2.    Thấm chút nước cho ẩm
3.    Chà mạnh lên bề mặt vải màu khoảng 10 lần
Nếu giấy bị dính màu đậm loang lổ -> Vải kém chất lượng, chưa xử lý cầm màu
Nếu giấy vẫn trắng hoặc chỉ dính bụi bông nhẹ -> Vải xịn
Một chiếc áo Local Brand bán giá 300k - 500k không thể được may từ loại vải Cotton xơ, dệt lỏng lẻo (sợi đơn) và chưa qua xử lý
Không Có Loại Vải "Tốt Nhất", Chỉ Có Loại Vải "Phù Hợp Nhất"
Như vậy, chúng ta đã cùng nhau giải mã toàn bộ "bản đồ" về các loại vải Cotton phổ biến nhất hiện nay. Từ sự sang trọng, thoáng mát của Cotton 100% Compact hay Cotton Lụa, cho đến sự bền bỉ, tối ưu chi phí của Vải CVC và TC
Tại YOKO Printing, chúng tôi cung cấp giải pháp trọn gói với nguồn vải tiêu chuẩn xuất khẩu: ✅ 100% Cotton Compact (Không xù lông). ✅ Dệt sợi chập (Đứng form, không vặn sườn). ✅ Định lượng 250gsm (Dày dặn). ✅ Đã xử lý co rút & cầm màu